Belanjawan 2026 membuka lembaran baharu yang membanggakan dalam usaha negara membina masyarakat inklusif. Di sebalik cabaran ekonomi global, kerajaan menunjukkan tekad dan kepekaan sosial melalui peruntukan strategik yang memberi manfaat langsung kepada kanak-kanak berkeperluan khas dan keluarga mereka. Langkah-langkah ini bukan sahaja menangani keperluan segera, tetapi juga meletakkan asas jangka panjang bagi transformasi sistem pendidikan dan sokongan sosial yang lebih adil dan mampan.
Salah satu inisiatif paling signifikan ialah langkah kerajaan memperuntukkan RM270 juta bagi membantu 150,000 murid orang kurang upaya (OKU) melalui pemberian elaun bulanan RM150 merupakan langkah konkrit yang memberi kesan langsung kepada keluarga berpendapatan rendah. Ia bukan sekadar bantuan kewangan, tetapi simbol pengiktirafan terhadap hak pendidikan dan kesejahteraan kanak-kanak berkeperluan khas. Bantuan kewangan ini meredakan beban keluarga berpendapatan rendah, membolehkan ibu bapa memberi tumpuan kepada pendidikan dan intervensi awal tanpa terpaksa memilih antara perbelanjaan harian dan keperluan khusus anak. Dengan adanya sokongan ini, ramai ibu bapa dapat menyalurkan perhatian yang lebih besar kepada perkembangan anak, tanpa terbeban oleh tekanan kewangan harian.
Kerajaan juga memperkukuh infrastruktur pendidikan dengan pembinaan dua sekolah pendidikan khas baharu di Kota Damansara, Selangor dan Pasir Mas, Kelantan. Di samping itu, sebanyak RM700 juta diperuntukkan bagi membina 35 blok tambahan pendidikan khas serta menaik taraf kemudahan sedia ada di seluruh negara. Langkah ini membuktikan kesungguhan kerajaan dalam memperluas akses pendidikan yang bersesuaian dan kondusif bagi pelajar berkeperluan khas, dan juga menunjukkan komitmen kerajaan untuk mengurangkan kekurangan fasiliti dan meningkatkan kualiti pengajaran bagi pelajar berkeperluan khas di seluruh negara. Sekolah-sekolah ini bukan sekadar ruang pembelajaran, tetapi tempat yang membina keyakinan, kemahiran sosial dan potensi diri kanak-kanak luar biasa ini.
Lebih penting lagi, Belanjawan 2026 menekankan kepentingan intervensi awal melalui pelaksanaan program seperti Kelas Tunas Istimewa di Tabika KEMAS, yang memberi peluang kepada kanak-kanak dengan autisme ringan untuk mengikuti pendidikan awal dalam persekitaran yang inklusif dan mesra perkembangan. Pendekatan ini mencerminkan kefahaman bahawa sokongan pendidikan awal memberi impak besar terhadap perkembangan kognitif, emosi dan sosial kanak-kanak.
Dengan memperluas akses kepada program prasekolah yang disesuaikan, kerajaan menambah peluang untuk pengesanan awal dan rawatan intervensi yang lebih efektif, sekaligus mengurangkan risiko keciciran pada peringkat pendidikan yang lebih tinggi. Dengan sokongan daripada guru terlatih dan modul yang disesuaikan, program ini mampu melahirkan generasi anak-anak istimewa yang lebih berdikari dan yakin diri.
Peranan universiti sebagai rakan strategik dalam agenda ini turut diberi perhatian dan dihargai. Institusi pendidikan tinggi memainkan peranan penting dalam membangunkan bahan kurikulum berasaskan bukti, melatih tenaga pengajar pendidikan khas, serta menghasilkan inovasi teknologi pendidikan dan alat sokongan pembelajaran. Kerjasama antara kementerian dan pusat penyelidikan universiti membolehkan dasar yang dirangka berasaskan data dan amalan terbaik, sekaligus mempercepatkan pemindahan ilmu ke sekolah-sekolah dan komuniti. Inisiatif latihan serta program komuniti yang dijalankan oleh universiti turut membantu.
memperkasakan ibu bapa dan pendidik, mengurangkan stigma serta memupuk persekitaran yang lebih penyayang dan memahami. Peranan universiti juga terserlah dalam memperkasakan komuniti ibu bapa melalui bengkel intervensi awal, kaunseling keluarga, dan latihan vokasional kepada pelajar OKU remaja. Beberapa universiti telah menubuhkan pusat khas seperti inclusive education hubs yang berfungsi sebagai jambatan antara komuniti dan penyelidik. Inisiatif ini membantu keluarga memahami keperluan anak-anak mereka dengan lebih baik, selain mengurangkan stigma sosial terhadap ketidakupayaan.
Selain itu, peruntukan yang membabitkan pendidikan awal, kemudahan taska dan tabika, serta sokongan teknologi bagi prasekolah dengan membekalkan televisyen pintar untuk kelas prasekolah serta memperluas akses kepada program pemakanan sihat telah memberi manfaat meluas. Semua inisiatif ini memberi manfaat tidak langsung kepada kanak-kanak berkeperluan khas, kerana persekitaran pendidikan awal yang berkualiti menjadi asas utama kepada perkembangan holistik dan integrasi sosial jangka panjang. Persekitaran pembelajaran yang diperkasakan dengan sumber dan infrastruktur yang sesuai menjadikan sekolah sebagai ruang inklusif di mana kanak-kanak berkeperluan khas dapat menerima pendidikan berkualiti bersama rakan sebayanya.
Secara keseluruhan, Belanjawan 2026 memberi mesej jelas bahawa pembangunan negara mesti merangkumi semua lapisan masyarakat, termasuk golongan yang paling rentan. Peruntukan dan inisiatif yang diumumkan bukan sahaja bersifat bantuan jangka pendek tetapi berpotensi menjadi titik tolak transformasi sistemik—dari kebajikan kepada pendekatan berasaskan hak dan peluang. Strategi inklusif ini juga seiring dengan komitmen Malaysia terhadap Matlamat Pembangunan Mampan (SDG), khususnya yang menekankan akses kepada pendidikan berkualiti dan pengurangan ketidaksamaan. Dengan sinergi yang kuat antara kerajaan, universiti dan masyarakat sivil, Malaysia bergerak ke arah masa depan di mana pendidikan inklusif bukan lagi aspirasi semata, tetapi realiti yang membuka peluang kepada setiap kanak-kanak untuk berkembang, menyumbang dan dihargai.
Apa yang lebih penting, belanjawan ini menandakan perubahan paradigma — daripada melihat ketidakupayaan sebagai beban kepada melihatnya sebagai peluang untuk memperkayakan kepelbagaian masyarakat. Dengan kerjasama yang kukuh antara sektor kerajaan dan akademia, masa depan kanak-kanak berkeperluan khas di Malaysia semakin cerah. Mereka bukan sahaja akan menerima pendidikan yang setara, tetapi juga peluang untuk berkembang sebagai warganegara yang produktif, yakin dan dihargai.
Belanjawan 2026, dengan pendekatan yang inklusif dan berpaksikan keadilan sosial, jelas membawa sinar harapan baharu. Ia menegaskan bahawa kemajuan sesebuah negara tidak hanya diukur melalui pertumbuhan ekonomi, tetapi juga melalui sejauh mana setiap anak — tanpa mengira latar belakang atau keupayaan — diberi peluang untuk mencapai potensi sepenuhnya. Malaysia sedang melangkah ke arah masa depan yang lebih penyayang, inklusif dan seimbang — masa depan di mana setiap kanak-kanak istimewa diberi hak untuk bersinar dengan potensi mereka yang luar biasa.
Dr. Yohan Kurniawan merupakan seorang pensyarah kanan di Jabatan Psikologi Pendidikan dan Kaunseling, Fakulti Pendidikan, Universiti Malaya, dan boleh dihubungi di yohan@um.edu.my
- Yohan Kurniawan
- Yohan Kurniawan
- Yohan Kurniawan
- Yohan Kurniawan
